با توجه به استفاده وسیع از غشاهای ریزصاف کن در مقیاس صنعتی لزوم مدلسازی فرایندهای غشایی با ابزارهای دقیق امری مهم واجتناب ناپذیر است. فرایند ریزصاف کردن یکی از فرایندهای غشائی است که جهت انواع خاصی از جداسازی ها مورد استفاده قرار می گیرد. در این مقاله تصفیه پساب نفتی توسط غشای سرامیکی مطالعه شده و یک روش تقریبی جدید برای مدلسازی ضخامت لایه قطبش غلظتی (dc) ارائه شده است. تاثیر عوامل مختلف مانند اختلاف فشار اعمال شده در دو طرف غشای (P)، سرعت جریان عرضی (CFV)، دما (T)، غلظت روغن در پساب سنتزی (CF) و مدت صاف کردن (t) بر نمودار غلظت و ضخامت لایه قطبش غلظتی بررسی شده است. در این تحقیق معادله (انتقال- نفوذ) توسط روش المان محدود حل شده است و چنانکه مشاهده خواهد شد پیش بینی مدل تطابق خوبی با رفتار مورد انتظار را نشان می دهد.

هدف: جنسیت در پستانداران بواسطه وجود و یا عدم ژن Sry روی کروموزوم جنسی Y تعیین می شود. بنابراین محیطی که باعث جداسازی اسپرمهای حامل X,Y شود و روشی که بتواند ژن Sry را روی کروموزوم Y شناسایی نماید، امکان تعیین جنسیت را فراهم می آورد.مواد و روشها: این مساله بدان جهت حائز اهمیت است که بیماریهای وابسته به X روی کروموزوم Y آلل متقابل ندارند و این بیماریها در جنس مذکر شایع ترند، بر این اساس جداسازی اسپرمهای X و Y و لقاح آزمایشگاهی در موش و دستیابی به جنس مورد نظر در این تحقیق با استفاده از Puresperm که جدیدا برای شستشوی اسپرم بکار می رود مورد توجه قرار گرفت. به این منظور یک شیب غلظتی 8 لایه ای از 84%-35% با اختلاف 7% با محیط جدا کننده Puresperm تهیه و پس از قرار دادن مایع منی بر روی اولین لایه سانتریفوژ شد. اسپرمهای حاصل از دو لایه 35% و 84% و همچنین گروه کنترل که پردازش در آن صورت نگرفته بود جهت انجام لقاح آزمایشگاهی مورد استفاده قرار گرفتند. جنین های 4-2 سلولی با روش Multiplex PCR برای ژن Sry مورد ارزیابی قرار گرفتند.یافته ها: نتایج PCR نشان داد که 80% جنین ها در شیب غلظتی 84% ماده بودند در صورتی که این جنین ها در گروه کنترل 2/47% بودند (P<0.005) و در شیب غلظتی 35% میزان 7/76% از جنین ها مذکر بودند و این میزان در گروه کنترل 8/52% بود (P<0.05).نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که می توان از شیب غلظتی Puresperm برای جداسازی اسپرمهای Y,X در مدل موشی استفاده کرد.

شفاف سازی آب میوه جهت بهبود خواص فیزیکوشیمیایی و بازارپسندی مهم است. به دلیل مصرف بالای انرژی، زمان بر بودن، تخریب ترکیبات حساس به حرارت و کاهش ارزش تغذیه­ای در روش های سنتی، امروزه برای شفاف سازی آب میوه فرآیند های غشایی به کار گرفته شده است. یکی از مشکلات مهم فرآیندهای غشایی، کاهش شار تراوه ناشی از قطبش غلظتی و گرفتگی غشا می­باشد. در این مطالعه، یک روش مکانیکی جدید برای ایجاد تلاطم در جریان به منظور کاهش اثرات نامطلوب قطبش غلظتی و گرفتگی غشا ایجاد شد. بدین منظور، از غشا اولترافیلتر با جنس پلی اتر سولفون (PES[1]) و حد وزن مولکولی (MWCO[2]) 4 کیلو دالتون درون سامانه غشایی با تیغه های تراشنده سطح جهت شفاف سازی آب سیب استفاده شد. اثر پارامترهای عملیاتی شامل سرعت دوران تیغه­ها (0، 600، 1400 و 2200 دور بر دقیقه)، فشار (TMP[3]) (5/0، 1 و 5/1 بار)، سرعت جریان[4](FFR) (10، 15 و 20 میلی­لیتر بر ثانیه) و فاصله تیغه از سطح غشاء (2 و 5 میلی­متر) بر فاکتور غلظت حجمی (VCF[5])، مقاومت گرفتگی، زمان وقوع هر کدام از مکانیسم های گرفتگی و مورفولوژی لایه کیک بررسی شد. طبق نتایج انجام فرایند در فشار 5/0، سرعت جریان 10 میلی لیتر بر ثانیه، سرعت دوران تیغه ها 600 دور بر دقیقه و فاصله 2 میلی متری تیغه ها از سطح غشا بهترین تأثیر را بر VCF و کاهش گرفتگی داشت. مکانسیم اصلی گرفتگی در فرآیند، تشکیل لایه کیک بود. چرخش تیغه ها شدت تشکیل لایه کیک و ضخامت آن بر سطح غشا را کاهش داده و منجر به افزایش سهم گرفتگی استاندارد شد. [1]- Polyether sulfone[2]- Molecular weight cut off[3]- Trans membrane pressure[4]- Feed flow rate[5]- Volumetric concentration factor

زمینه و هدف: انرژی و آب دو عامل از مهم ترین عوامل چالش برانگیز هستند که بشر در هزاره سوم با آن ها مواجه است. در این میان روش های مختلفی برای نمک زدایی آب به کاربرده شده که ضمانت اجرایی و صنعتی شدن این روش ها، بهینه بودن آن ها ازلحاظ مصرف انرژی و داشتن بازده مناسب است. یکی از این روش ها، استفاده از فرآیند اسمزی است که خود به دو بخش اسمز معکوس و اسمز مستقیم تقسیم می شود. در حال حاضر، فرآیند اسمز معکوس به­ صورت وسیع در مقیاس صنعتی به کاربرده می­ شود. فرآیند اسمز مستقیم طی دهه اخیر موردتوجه قرارگرفته و در راه تجاری شدن با چالش های جدی مواجه است. ازجمله عوامل تأثیرگذار در فرآیند اسمز مستقیم می توان به: خواص محلول خوراک و محلول کِشنده (اسمزی)، پلاریزاسیون غلظتی، جهت غشا، گزینش پذیری و توانایی غشا در عدم عبور حل شونده های موجود در محلول های دو طرف غشا، ایجاد اختلاف فشار اسمزی بالا و قابلیت بازیابی آسان محلول کشنده، اشاره کرد. روش بررسی: در این مقاله پدیده پلاریزاسیون غلظتی، مدل­ های ریاضی حاکم بر آن و روش های کاهش آن به صورت مروری مورد مطالعه قرارگرفته است. یافته ها: راهکارهای مهمی برای کاهش پلاریزاسیون غلظتی، تغییر ساختار غشاء و بهینه­ سازی شرایط فرایندی و محلول کشنده توسط پژوهش گران موردبررسی قرارگرفته اند. نتیجه گیری: با این که پلاریزاسیون غلظتی تأثیر مهمی بر کاهش شار آب عبوری از غشا دارد، به طوری که پلاریزاسیون غلظتی داخلی می تواند شار آب را تا حدود 80% شار آب عبوری اولیه کاهش دهد، ولی می توان با اتخاذ شرایط عملیاتی مناسب و بهینه سازی ساختار غشا آثار منفی آن را کاهش داد.

یک مدل نظری برای قطبش پذیری عرضی نرمال شده یک نانولوله ی کربنی تک دیواره در تقریب شبه استاتیک ارائه شده است. در این راه، یک نانولوله ی کربنی تک دیواره بصورت یک لایه استوانه ای بی نهایت نازک از الکترون های π,و σ,مدل شده است و تحریک های الکترونی بر روی سطح این لایه به وسیله تئوری هیدرودینامیک کوانتومی دو شاره ای دو بعدی توصیف شده است. عبارت کلی برای قطبش پذیری سامانه با حل معادله های لاپلاس و هیدرودینامیک کوانتومی با شرایط مرزی مناسب، به دست آمده است. با استفاده از فرمول قطبش پذیری، طیف خاموشی سامانه بررسی شده است که در توافق بسیار خوبی با نتایج پیشین است. بنابراین، روش مبتنی بر تقریب شبه استاتیک ممکن است که به عنوان یک تئوری ساده و توانمند در بررسی خصوصیت های نوری نانولوله های کربنی در نظر گرفته شود.

قطبش و دوگانگی اجتماعی پدیده ای پیچیده ای است که شهرهای بزرگ و کلانشهرهای معاصر را تحت تاثیر خود قرار داده است. این پدیده تحت تاثیر نظام سرمایه داری و سیاست های تمرکزگرایانه دولت ها نمایان شده است. شهرهای ایران نیز به علت سیاست های شبه سرمایه داری پیرامونی و رانتی از این پدیده تاثیر گرفته اند. به طوری که در کلانشهرهای کشور به خصوص اصفهان، نوعی دوگانگی و افتراق اجتماعی و فضایی شکل گرفته است. بر همین مبنا، هدف پژوهش حاضر، پهنه بندی و تحلیل فضایی قطبش اجتماعی در سطح بلوک های آماری کلانشهر اصفهان است. مقاله حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی می باشد. داده های پژوهش از بلوک های آماری1395مرکز آمار ایران تهیه شده اند. روش آماری مورد استفاده برای تحلیل داده ها، تدوین شاخص ها و استخراج شاخص نهایی قطبش اجتماعی، AHP، تاپسیس (Topsis) و Hotspotاست. یافته های پژوهش نشان می دهد شاخص های سواد (با ضریب 0/299)، خانوار در واحد مسکونی (0/254)، وضع زناشویی (0/166)، اشتغال زنان (0/147) و محل تولد (0/134) بیشترین تاثیر را بر قطبش اجتماعی در کلانشهر اصفهان دارند. همچنین، 24 محله (12/5 درصد) دارای کیفیت مناسب، 57 محله (29/69 درصد) دارای کیفیت نسبتا مناسب، تعداد 46 محله (23/96 درصد) در وضعیت متوسط، 40 محله (20/8 درصد) در وضعیت نسبتا نامناسب و در نهایت 25 محله معادل 13 درصد در وضعیت نامناسبی قرار دارند. در واقع، بیش از 33 درصد محله های این شهر از لحاظ اجتماعی در سطح غیرقابل قبولی قرار دارند. بنابراین، بیشتر محله های کلانشهر اصفهان در حالت متوسط و نامطلوب قرار دارند (مجموعا بیش از 55 درصد) و نوعی افتراق اجتماعی در این شهر از لحاظ فضایی رخساره نموده است. در نتیجه، قطبش اجتماعی در کلانشهر بعد جغرافیایی یا مکانی پیدا کرده است. چنانچه محله های دارای ارزش های بالاتر از میانگین در مرکز و تا حدودی در شمال شهر و محله های دارای ارزش پایین تر از میانگین در شرق کلانشهر اصفهان قرار گرفته اند.

در این پژوهش بهینه سازی شرایط عملیاتی برای کاهش پلاریزاسیون غلظتی برروی سطح غشای اسمزمعکوس (RO) به صورت آزمایشگاهی بررسی شد؛ لذا باتوجه به تعداد و تنوع مشخصه های تأثیرگذار (غلظت نمک، فشار، دبی وpH ) بر میزان دفع نمک و هم چنین باهدف کاهش تعداد آزمایش ها و هزینه ها از روش طراحی آزمایش تاگوچی استفاده شد. بااستفاده از نرم افزار مینی تب 16 و تحلیل تاگوچی و هم چنین بااستفاده از روش آماری تحلیل واریانس ANOVA، درصد سهم شاخص های مختلف و هم چنین شرایط بهینه برای بیشترین میزان دفع نمک تعیین و نتایج زیر حاصل شد. با افزایش زمان برای آزمایش های (5،4و6) میزان دفع نمک در فرایند اسمز معکوس (RO) برای شرایط مختلف آزمایش افزایش یافت. بهترین عملکرد غشای کامپوزیتی پلی آمید برای دفع نمک در شرایط غلظت نمک 1500ppm فشار 10bar دبی 0.5Lit/min و 7=pH با مقدار 97.24 درصد حاصل شد. بیشترین شار آب عبوری از غشای کامپوزیتی پلی آمید در فرایند اسمز معکوس (L/m2.hr) 41.04 است که در شرایط آزمایش 6 به دست آمد که می توان این افزایش شار آب عبوری را مربوط به کاهش میزان پلاریزاسیون غلظتی برروی سطح غشای کامپوزیتی پلی آمید دانست.